«Кыргыз жерине суктангаган япон кызы»

Тасма айылына 2012  -жылы Jica эл аралык жардам аркылуу ыктыярчы болуп келген Японка Май Сасакий. Ал эки жыл келишим менен аталган айылдагы    самын жамаатта иштеп кеткен, Кыргызстанды сагынып сегиз айдан кийин кайра эс алганы келди. Ал Кыргызыстандын жаратылышын, элдеринин ынтымактуулугуна баа берет.

image

Кыргызстанга эмне максат менен келдиниз?
«Эки жылга мен ыктыярчы болуп келип, Кыргызстандын элдерине жардам берип. Мен дагы бул жерден Кыргызстандын маданиятын жана жашоосун үйронойун деп келдим. Бул жерде жашоо башкача  да Японияда Элдер шашып журушөт, бул жерде болсо баары бакчаларда             картошка, буудай остуруп балдарын багышат оздору үй да салып алышат биз андай жасай албайбыз да»         
Эмне себептен эки жыл буткөндөн кийин кайра келгиниз келди?
» мен тамактарды, элдерди, тоолорду, малдарды сагынып японияда мындай жок анан келдим»     
Сизге Кыргызстандын эмнеси жагат?

image

» Мага бул жердин элдери жагат. Тамактары да абдан табийгый таза, даамдуу . Анан жаратылышы тоолору малдары абдан жагат да»
Кыргызстандын эмнесине тан каласыз?      
» Азыркы Японияга караганда Кыргызстандын уй булолору көп жана ынтымактуу анан жакын болот. Бизде үй булөлөр жалгыз жашагандар да коп Кыргызстанда үй бүлө деген чогуу болуш керек деген бар да алар дайыма конокко барып турушат бири бириникине. Ушул жакшы  деп ойлойм. Мага бул жер абдан жагат Кыргызстандын маданиятын үйрөнүп Японияда да мындай жашагым келет. Көп балалуу болуп үй булөм менен жашагым келет»- деп билдирди.
Япон кызын эмгекчилдигин Кыргызыстандагы үй бүлөсү төмөндөгулөргө токтолду.

image

«Май Сасакий биз менен келишимдин негизинде эки жыл биздин үй булө менен жашады.Өз кызыбыздай көрүп абдан көнүшүп калганбыз Кыргыздын салтын үрп адатын, жашоо турмушун ал тургай кыргыз тилин  да таза суйлочу бул жерге келээрде окуп үйронуп келет экен биздин үй бүлө менен суйлөшүп жатып терендетип үйрөнуп алды. Япон маданияты менен бизди тааныштырды. Ар бир жасаган иштер кылдат, талыкпай эмгек кылып    таза, тыкан кыз болчу. Эки жылдык келишим бүтүп, ал өз өлкөсунө кеткен. Сегиз ай        өткөндөн кийин Кыргызстанды сагындым деп бир жумага эс алганы келди. Японияда жургондө да ар дайым чалып биз менен сүйлөшүп турат дайыма кат жазат»дейт Анаркул Эсенбаева.
Жогорудагыдай Япон Кыргыз элинин кызматташтыгы, ынтымагы улана берсин.

image

Даярдаган: Айгерим Кубатбекова.

«Белек уста»

Тасма айылынын тургуну Белек Садабаев   көп жылдан бери устачылык өнөр менен алектенип келет  .Ал айыл тургундарына стол кол жуугуч ушул сыяктуу  коптогон буюмдарды жасап сатат.Өзүнүн жасаган иштери жөнүндө билүү  үчүн Белек    Садабаевге кайрылдык.

image

«Мен    Ысык-кол облусунун  туп районунун тасма айылында төрөлгөм беш жыл мурунурак эмгектенип келтам.»
Ар бир нерсенин орчулугу барда мисалы акчалай же материалдык сизге балким жаныча техникалар  жетишпей келет же баары жетиштубу?
«Ооба жаны техникалар жетишпейт азыркы жаны чыккан циркулярка станоктор жетишпейт.Устачылык өнөрү жөнүндө кошунасы өз ишин мыкты билгендиги жана жыгач Менен эле буюм жасабастан темир боюнча да кол өнөрчү  экенин айтты .Белек тасма айылынын жашочусу бул жигиттин колунан жыгачылык темирчилик электр майда приборлорду жасаганга мунун шарты бар элдин кыжалатынан чыгып берет бул жигиттин келечеги кен.Белек абанын буюмдарын жактырып ар дайым колдонуп жургон Кенже эже колунан баары келип үй бүлөсүн багып жатканын айтты . Басына ылайык эле баары жакшы эле колунан баары келет үй бйлөсүн багып атат.Биз дагы Белек абанын   ишине албан албан

image

ийгиликтерди каалайбыз ар дайым эл батасын алып колу менен тен карысын  демекчибиз.

      Жыгач уста Белек аба

Даярдаган : Айдай Амантурова.Нурлан кызы Перизат.

«Жыйырма биринчи кылымдын инеллектуалы»

,,Алтын туйун» Респкбликалык инженнрдик техникалык академиясы уюштурган ,,Жыйырма биринч кылымдын    интеллектуалы»   аттуу  сынактын райондук этабы отуп жатат. Сынака катышып жаткан окуучлар илим жана техника боюнча изилдоолорун, ойлоп           табууларын долбоор турундо жана макетин жасап алып келишкен.

image

  Бул сынаккп А.Сопиев атындагы мектептин окуусу Чынтурсун Турдуматов келген ал «Зыяндуу кошулмалар ашыкча кошулган «таттууларды»  козомолдоочу бажы индикаторун ойоп тапкан» . Ал озунун ойлоп табуусу жонундо томонкулорду айтып берди.

image

«Мен бугунку райондук турда облустук турга жолдомо алдым. Муну жасаганымдын себеби мени таасирленткен бир окуя болду 6-классымда ооруканага жатып калгам ошол жерден бир кичинекей кыз зара кылалбай кыйналып заара менен кум жуушатып жатканын кордум анан дарыгерлерден сураганымда алар туура эмес кытайдан келген заттарды жегенден ушундай ооруулар пайда болуп жатат деп  билдирген. Мен ойлонуп Кытай жактан келип жаткан чек арага кошулмалары коп кошулган заттарды козомолдоочу индикатор ойлоп таптым. Эми облустук турга барып, долбоорумду жактырса республикага барам деп ойлойм»
Чынтурсунду бул сынакка алып келген жетекчи мугалим жана Кундуз Шалтабаева томонкулорду билдирди.

image

»  Азыркы кезде олкобуздун чон койгойлорунун бири болуп    ондуруштун жакшы онукпогондугу болуп жатпайбы инженердик техникалык жогорку профисионал кадрлардын жетишсиздиги буга себепкер. Окуучуларды мектептеги кезинен илимге техникага жаны ойлоп табууларга кызыктырып багыт коргозуш биздин  максат. Айыл  жеринде илимге билимге умтулган озгочо жондомдуулугу менен айырмаланган таланттуу  балдар коп. «Алтын туйун» инженердик техникалык академиясы  таланттуу балдарга ушундай сынактарды уюштуруп, келечектеги инженерлердин чыгуусуна жардам берет»
Бугунку сынактын ктышуучуларынын ойлоп табууларын иштерин жактоодогу кызыгуларын берилгендиктерин коруп, Кыргызыстандын онор жайы онуккон кучтуу мамлакеттердин катарына кирерине ишенем.
Даярдаган: Айгерим Кубатбекова, Чынтурсун Турдуматов

,,Тасма айылындагы жаш скульптор Азат»

Тасма айылында.  А.Сопиев   атындагы №19 мектебинин окучусу  Азат Тилекбеков көп жылдан бери пластилинден ар түрдүү нерселерди жасап келет. Ал пластилинден ар кандай темадагы чыгарманын каармандарын жана жаныбарларды жогорку деңгээлде жасайт.
Азат  өзүнүн таланты жөнүндө жана келечекте мыкты скульптор болгусу    келээрин билдирди:,,мен бош учурумду бекер кетирбестен ар түрдү нерсрлерди жасайм, мисалы Ч.Айтматовдун чыгармаларындагы каармандарды жана жаны эле бийчи Атай Өмүрзаковду да жасадым. Мен бул нерселерди кичинекей кезимде эле абам экөөбүз жасачубуз ошондон бери кызыгып жасап келем. Мындан ары да өзүмө жаккан ар түрдүү нерсрлерди көбүнчө жаныбарларды жасагым келет жана жасайм»-деди ал
Эсенкан Токталиев кол эмгек сабагынын мугалими жана ,,Жаш чеберлер» ийриминин жетекчиси. Ал Азаттын өтө так жана тыкан экенин Азаттын жасаган иштерин көрүп келечекте Кыргызыстанга салымын кошкон мыкты скульптор болоруна ишенерин билдирди:,,Азат мектепте өзүнүнүн жаштар жааматында бизде,,Чебер колдор» куржогу иштейт ошол жерде өзүнүн активдүүлүгү менен мыкты иштерди жасайт. Бул 2011-жылдан 2013- 2014-жылы жакшы көрсөткүчтөрдү бере алды. Азат Өзүнүнүн  иштеринде негизинен  көркөм иш аракеттерди жасоодо өтө чеберчилигин көргөзө алды өзгөчө скульптура жагында бул жакта чопо жана пластилинден иштөө боюнча активдүүлүгүн көрсөтө алды. Ушул жасаган иштери боюнча Түп районунда 1-орунду облус боюнча  2-оорунду ээледи. Негизинен бизде 5-6-7-8 класстарда кол эмгек сабагы өтүлөт ал эми 9-класстарга өтүлбөгөнүнө байланыштуу кыскартылды. Бирок Азат кол эмгек сабагын  окубаса да ушул мезгилге чейин активдүүлүгүн көрсөтүп катышып жатат. Конкурска барууга даяр.Азаттын жөндөмдүүлүгүнүн өхгөчөлүгү айткан нерселерге так, негизи бизде атайын адис болбогондуктан биз үстүртөн карап жатабыз эгерде атайын адис болгондо бул бала мындан да өнүгүп кетмек»-деп билдирди.
Биз дагы келечекте Азатты мыкты скулптор болушун каалайбыз. Даярдаган: Айгерим Кубатбекова. Чынтурсун Турдуматов.

,,Бугу-эне» жамааты ,,Бренд» алышты»

Тасма айылыдагы ,,Бугу-эне» самын жамааты 5 жылдан бери  табийгый чөптөрдон, гүлдөрдөн пайдалуу самындарды жасап келишет. Бул жамаат мурда кээ бир самындарына бренд алышса, азыркы учурда жаңырган жылдын 20-яанварында ,,Ысык-көл брендине» ээ болушту. ,,Бренд» бул баардык талаптарга жооп берет дегенди билгизет.image Колдонучуулардын укугун коргоо союзунун облустук төрөгасы Үсөнов Сулайман төмөндөгүлөрдү билдирди:image,, Бизде 20 адамдардан турган камитет бар аларга: сүрөтчүлөр, тазалылык боюнча, мамлекеттик нормага ылайыктоочу адамдар, дизайнерлер бар ушул адамдар карап, баалап сертифкат татыктуу болсо беребиз. Муну бергенден кийин сатканга жакшы болот, таварды алганы келген адамдар да а бул бредүү прадукця экен деп кызыгып алышат.Азыр биз бул иш канага берип жатабыз бул жаамат жакшы жасалгаланган  баардык талаптарга жооп берет.»Бир айыл бир продук кыймылынын төрөайымы Махабат Жакеева эмне үчүн ,,Бренд» беришерин белгилеп өттү.,,Биз менен чоогу иштешкен атайын ,,Ыссык-көл бренд» деген комитетибиз бар. Бул комиттет ар кандай секторлордон түзүлгөн, мисалга алганда туризим сектору, ишкерлердин, окуу сектору ар кандай мамлекеттик органдар. Булар өздөрү чыгарып жаткан прадукцясына сертифкат алышы керек.Сертифкаттын берүүбүздүн ара кеттерди жасап ошо булдарендге» татыктуу прадукцяларды балоо балоо үчүн өзүнүн талаптары бар атайын бекитилген. Ошол талаптардын негизинде биз,,Бугу-эне жамаатына» ,,Бренд»  деген    лагатипти ыйгардык.       Карасаев айыл өкмөтүүнүн айыл башчысы Курманбек Кайыков Бугу-эне   жааматынын жетишкен ийгиликтеерине кубанганын жашырган жок .imageБугу эне   уюшулганына 2010 жылы буйурса беш жыл болот кудай буйурса бул коомчулугубузга     абдан бир оң таасирин берди деп ойлойм алты кыздарыбыз облас боюнча биринчи сертификат алганы биз үчүнда чоң сыймык болду биз абдан жакшы көз    караштабыз буларды колубуздан келишинче ара кеттерди жасап колдоолорду көрсөтүп турабыз»,,Бугу-эне жамаатында» эмгектенген Анаркүл Эсенбаева мындан ары да жасаган прадуксялардын сапатын кетирбей, татыктуу иштешерин билдирди  image,,Биз бул ,,брендге» жетиш үчүн көптөгөн эмгектерди кылдык, буйурса үзүрүн көрүп отурабыз. Эмгегибиздин натыйжасында текшерүүлөрдүн баардыгынан өтүп, талаптарга жооп берип,,Ыссык-көл бренд» ээ болдук биз буга чейин да сапаттуу самындарды жасап келгенбиз мындан ары да жасай беребиз»- деп билдирди.Даярдаган: Кубатбекова Айгерим. Турдуматов Чынтурсун.

Бишкекте жааматтык мултимедия борборун кабарчылары телефон колдонмолорун үйрөнүүдө.

Бул семинарга баардыгы 20- ыктыярчы катышты. Ар бир айылдан экиден катышуучу келди. Семинар абдан кызыктуу жана көнүлдүү болуп өттү.

Бул тууралуу  семинардын катышуучусу Асанкул кызы Гүлзат өз ойун айтып берди.

image

Бул семинар абдан денгелде өтүп жатат. Баарыбызга пайдалуу мобилный интернет аркылуу кандай програмаларды кантип алышыбыз керек. Кандай жанылтарды кандай жол менен кетиришибиз керектигин үйрөтүп жатабыз.Абдан пайдалуу нерсе болуп жатат.

Катышуучуларды окутуп жаткандыгы тууралуу kloop media  уюмунун жетекчиси Аширалиев Элмурат төмөндөгүлөрдү айты.

image

Семинардын  өткөрүп жатканын себеби жааматтык мултимедия борборуна телефонду колдонуп, изденин табуу.  Телефонго орнотуп аларды иштөөнүү үйрөтүү болуп эсептелет. Ошон үчүн өткөрүлүп жатат.

Бул трейнинг Немец толкуну (DW), Фридах Эберт(FRIEDRICH EBERT STIFTUNG), Жааматтык маалымат каражатынын ассоциациясы(Ассоциация Общинных СМИ).

Даярдаган:Бейшебаев Саламат.